TikTok Shop tăng phí 2 lần trong nửa đầu 2026: tính lại lợi nhuận trên từng đơn

Đầu tháng 6, một chủ shop thời trang bán trên TikTok Shop và Shopee nhắn cho tôi một câu quen thuộc: "Doanh thu tháng này gần bằng tháng 3, mà sao tiền về tài khoản ít hơn hẳn. Em không hiểu tiền đi đâu."

Đây không phải cảm giác. Trong nửa đầu 2026, chi phí bán trên sàn đã tăng qua nhiều lần điều chỉnh nhỏ, mỗi lần chỉ vài phần trăm nên dễ bỏ qua. Cộng lại, chúng ăn thẳng vào phần lợi nhuận mà nhiều người bán vẫn nghĩ mình đang giữ.

Bài này không bàn chuyện "sàn tận thu". Sàn có lý do kinh doanh của họ. Điều đáng nói là phần lớn người bán vẫn đo lợi nhuận bằng biên gộp, và biên gộp đang che mất sự thật. Trước khi bước vào mùa sale nửa cuối năm, bạn cần tính lại lợi nhuận trên từng đơn.

#Nửa đầu 2026: những lần tăng phí cộng dồn

Nếu chỉ nhìn từng thông báo riêng lẻ, mỗi lần tăng phí đều "chỉ vài phần trăm". Vấn đề nằm ở chỗ chúng chồng lên nhau trong vòng chưa đầy nửa năm.

Trên TikTok Shop:

• Từ 2/3/2026, sàn điều chỉnh phí hoa hồng cố định với một số ngành hàng, mức tăng ước tính khoảng 1% đến 1,5% tùy ngành.
• Từ 9/5/2026, sàn tiếp tục điều chỉnh phí hoa hồng cố định thêm một lần nữa.
• Phí giao dịch tăng từ 5% lên 6%.
• Phí chương trình Voucher Extra (VXP) tăng từ 3% lên 4%, tối đa 50.000đ trên mỗi sản phẩm.
• Từ tháng 4/2026, sàn không hoàn lại phí hoa hồng cho người bán nếu khách yêu cầu trả hàng sau khi đơn đã giao thành công.

Trên Shopee:

• Từ 24/4/2026, "Phí thanh toán" được đổi tên thành "Phí xử lý giao dịch", áp dụng mức 6% từ 1/5/2026.
• Với người bán không thuộc Shopee Mall, phí cố định của các ngành như thời trang, tiêu dùng nhanh, nhà cửa và đời sống dao động khoảng 8,8% đến 11,7% trong giai đoạn 1/5 đến 1/7/2026.
• Từ 29/5/2026, quảng cáo hiển thị chuyển từ tính theo lượt nhấp (CPC) sang tính theo lượt hiển thị (CPM), nghĩa là bạn trả tiền cho lượt hiện quảng cáo chứ không chỉ khi có người bấm vào.
• Phí Voucher Xtra là 5,5% giá trị mỗi sản phẩm, tối đa 50.000đ, từ 23/5/2026.

Theo tổng hợp từ các đơn vị theo dõi phí sàn, tổng chi phí bán hàng trên sàn hiện ước tính chiếm khoảng 23% đến 24% doanh thu, và con số này chưa bao gồm chi phí quảng cáo, khuyến mãi và vận hành. Đây là con số tham khảo, mỗi ngành hàng và mỗi shop sẽ khác nhau, nhưng nó cho thấy phần bị giữ lại trước khi tiền về tài khoản đã lớn đến mức nào.

#Vì sao biên lợi nhuận gộp khiến bạn hiểu sai

Phần lớn người bán tính lợi nhuận theo công thức quen thuộc:

Biên gộp = (Giá bán - Giá vốn) / Giá bán

Với một chiếc áo bán 300.000đ, giá vốn 120.000đ, biên gộp là 60%. Nhìn con số này, ai cũng thấy yên tâm.

Nhưng biên gộp chỉ trừ đi giá vốn hàng bán. Nó không trừ phí sàn, không trừ phí giao dịch, không trừ quảng cáo, không trừ phần vận chuyển bạn gánh, và không tính đến các đơn bị hoàn. Toàn bộ những khoản đó nằm ngoài giá vốn, nên chúng không xuất hiện trong con số 60% kia.

Khi phí sàn còn thấp, khoảng cách giữa biên gộp và lợi nhuận thật không quá lớn nên ít ai để ý. Sau nhiều lần tăng phí nửa đầu 2026, khoảng cách đó rộng ra, và đó chính là "tiền đi đâu" mà chủ shop ở đầu bài không giải thích được.

#Tính chi phí thật trên mỗi đơn, theo từng dòng

Cách chữa không phải là công cụ đắt tiền. Nó là một thói quen tính toán: bóc tách mọi dòng chi phí trên một đơn hàng điển hình, thay vì gộp tất cả vào cuối tháng rồi đoán.

Dưới đây là ví dụ mô phỏng cho một đơn thời trang 300.000đ trên TikTok Shop. Các tỷ lệ phí là giả định để minh họa cách tính, không phải mức phí chính thức cho ngành hàng của bạn. Hãy thay bằng số thật từ báo cáo của chính bạn.

Dòng chi phí	Ví dụ (giả định)	Ghi chú
Giá bán	300.000đ	Giá khách trả
Giá vốn hàng	120.000đ	40% giá bán
Phí hoa hồng cố định	12.000đ	Giả định khoảng 4%, tùy ngành
Phí giao dịch (6%)	18.000đ	Sau khi tăng từ 5%
Phí Voucher Extra (4%)	12.000đ	Nếu tham gia chương trình
Phần vận chuyển người bán chịu	8.000đ	Trợ giá phí ship
Quảng cáo phân bổ	45.000đ	Giả định chi phí quảng cáo khoảng 15%
Tổng chi phí	215.000đ
Lợi nhuận thật còn lại	85.000đ	Khoảng 28% giá bán

Cùng một đơn hàng, biên gộp là 60% nhưng lợi nhuận thật chỉ khoảng 28%. Con số này vẫn dương, tức là đơn này có lãi. Nhưng nó cho thấy khoảng đệm mỏng hơn nhiều so với cảm giác ban đầu.

#Đừng tin bảng phí niêm yết, hãy đối soát báo cáo thật

Đây là điểm nhiều người bán bỏ qua. Bảng phí niêm yết chỉ là mức danh nghĩa. Số tiền sàn thực sự giữ lại trên mỗi đơn nằm trong báo cáo đối soát (báo cáo doanh thu và các khoản khấu trừ) mà mỗi sàn xuất riêng.

Có ba lý do con số thực tế thường lệch khỏi bảng niêm yết:

1. Phí chồng phí. Một đơn có thể vừa chịu phí hoa hồng, vừa phí giao dịch, vừa phí voucher, mỗi phí tính trên một cơ sở khác nhau. Cộng lại không đơn giản là phép cộng các phần trăm.
2. Chương trình khuyến mãi tự động. Nhiều shop bật các chương trình freeship hoặc voucher toàn sàn mà quên rằng phần trợ giá đó cũng là chi phí của mình.
3. Đơn hoàn và điều chỉnh. Sau thay đổi chính sách hoàn phí, các khoản khấu trừ liên quan đến đơn trả xuất hiện rải rác trong báo cáo, khó thấy nếu chỉ nhìn tổng doanh thu.

Quy trình tối thiểu để tự làm mỗi tháng:

• Tải báo cáo doanh thu và khấu trừ từ TikTok Shop và Shopee cho tháng gần nhất.
• Ghép theo mã đơn, cộng toàn bộ các dòng phí thực tế bị trừ trên mỗi đơn.
• Chia tổng phí thực tế cho tổng doanh thu để ra tỷ lệ phí thật của shop, rồi so với bảng niêm yết. Chênh lệch là phần bạn đang trả mà không biết.
• Với ngành hàng có nhiều đơn hoàn, tách riêng chi phí phát sinh từ đơn trả để thấy rõ mức bào mòn.

Việc này làm được trên Excel hoặc Google Sheets nếu bạn bán một hai kênh và số đơn vừa phải. Khi số kênh tăng lên và mỗi kênh xuất một định dạng báo cáo khác nhau, việc ghép tay mỗi tháng bắt đầu tốn thời gian không cân xứng và dễ bỏ sót, đó là lúc nên nghĩ đến một chỗ tập trung số liệu về một nơi.

#Ba việc nên làm trước mùa sale

Mùa sale nửa cuối năm là lúc số đơn tăng vọt, và cũng là lúc mọi sai lệch trong cách tính chi phí bị nhân lên. Ba việc nên làm ngay:

1. Tính lại lợi nhuận thật trên vài SKU chủ lực. Chọn khoảng 5 đến 10 sản phẩm bán nhiều nhất, bóc tách chi phí từng dòng như bảng ở trên với số thật. Bạn sẽ biết SKU nào thực ra đang lãi mỏng hoặc lỗ khi chạy quảng cáo.
2. Rà lại các chương trình tự động đang bật. Kiểm tra shop đang tham gia những chương trình voucher và freeship nào, phần trợ giá bạn chịu là bao nhiêu, và chúng có còn đáng không sau khi phí đã tăng.
3. Đặt ngưỡng giá sàn cho khuyến mãi. Với lợi nhuận thật đã tính, xác định mức giảm giá tối đa mà một SKU vẫn hòa vốn. Vào mùa sale, đây là ranh giới để không bán càng nhiều càng lỗ.

#Tóm lại

Nửa đầu 2026, phí sàn không tăng một cú lớn mà tăng qua nhiều bước nhỏ, cộng thêm thay đổi về đơn hoàn khó thấy. Người bán nào vẫn đo lợi nhuận bằng biên gộp sẽ tiếp tục thấy "tiền về ít hơn" mà không giải thích được.

Điều cần làm không phức tạp, nhưng phải làm đều: tính chi phí thật trên mỗi đơn theo từng dòng, dựa trên báo cáo đối soát thật thay vì bảng phí niêm yết. Khi bạn biết lợi nhuận thật trên từng SKU, mọi quyết định về giá, về khuyến mãi, về ngân sách quảng cáo trong mùa sale đều dựa trên số, không phải cảm giác.

Nếu bạn muốn có một buổi soát nhanh xem cách tính chi phí trên mỗi đơn của shop mình đã đúng chưa, đặt lịch rà soát 30 phút. Chúng tôi sẽ chạy qua báo cáo của bạn và chỉ ra phần chi phí đang bị bỏ sót ngay trong buổi đó.