Founder gọi tôi: “Tôi có 800 file PDF hóa đơn, cần extract tên khách + tổng tiền vào Excel. Đi thuê freelancer họ báo 2 tuần. Có cách nhanh hơn không?”.
Tôi mở Claude Code, viết 1 prompt: “Đọc tất cả PDF trong folder ./invoices, extract tên khách hàng và tổng tiền, ghi ra invoices-extracted.csv”. 45 phút sau anh có file Excel.
Đây là sức mạnh của Claude Code: AI có file system access. Không cần upload từng file lên chat, Claude chạy ngay trên máy bạn, đọc folder, viết kết quả. Bài này dạy bạn cách dùng Claude Code dù bạn không phải dev.
Claude Code là gì, khác Claude.ai thế nào
Claude.ai là web chat: bạn paste, Claude trả lời, hết. Mỗi conversation là 1 cuộc. Không truy cập máy bạn.
Claude Code là CLI (Command Line Interface), bạn cài vào máy, mở terminal, gõ claude. Khác biệt:
| Claude.ai | Claude Code | |
|---|---|---|
| Vị trí | Trình duyệt | Terminal trên máy |
| Đọc/ghi file | Phải upload | Truy cập trực tiếp folder bạn chỉ định |
| Chạy code | Analysis tool sandbox | Chạy thật trên máy bạn |
| Số file xử lý | 1-10 file/chat | Hàng trăm file 1 lượt |
| Tốc độ task lặp | Chậm (paste từng cái) | Nhanh (vòng lặp) |
| Phù hợp với | Chat, viết, research | Automation, multi-file task |
Founder không code có dùng được không? Có. Bạn không viết code, Claude viết. Bạn diễn đạt yêu cầu bằng tiếng Việt/Anh, Claude convert thành code và chạy.
Claude Code có quyền sửa file trên máy bạn. Quy tắc số 1: chạy trong folder sandbox riêng, không trỏ vào Desktop hay Documents chính. Nếu lỡ, có thể mất file. Backup quan trọng trước khi chạy task hàng loạt.
Setup 20 phút
Bước 1: Cài Node.js
Vào https://nodejs.org tải bản LTS, cài. Test bằng cách mở terminal (PowerShell trên Windows, Terminal trên Mac) gõ node --version. Ra số version là OK.
Bước 2: Cài Claude Code
Trong terminal gõ:
npm install -g @anthropic-ai/claude-code
Đợi 1-2 phút. Test: gõ claude --version.
Bước 3: Đăng nhập
Gõ claude lần đầu, nó sẽ mở browser yêu cầu login vào tài khoản Claude.ai (Pro hoặc Max). Login xong, quay lại terminal.
Bước 4: Tạo folder sandbox
mkdir ~/claude-workspace
cd ~/claude-workspace
claude
Bạn đang ở trong Claude Code, sẵn sàng. Mọi task tiếp theo chạy trong folder này.
5 use case founder hay dùng
1. Dọn file thủ công
Tình huống: thư mục Downloads có 200 file lộn xộn, bạn muốn phân loại theo extension.
Tôi có folder ./files chứa khoảng 200 file lộn xộn các loại (jpg, pdf, docx, xlsx, mp4, etc.).
Tạo cấu trúc folder con theo loại:
- /images/ cho jpg, png, webp, heic
- /documents/ cho pdf, docx, doc
- /spreadsheets/ cho xlsx, xls, csv
- /videos/ cho mp4, mov, avi
- /others/ cho phần còn lại
Move file vào folder tương ứng. Giữ tên file gốc. Sau khi xong, report số file đã move theo từng loại.
Trước khi move, hỏi tôi xác nhận.
Claude sẽ viết script, show plan, hỏi bạn OK chưa, chạy. 200 file phân loại trong 1 phút.
2. Convert format hàng loạt
Tình huống: 50 file Word, cần convert sang PDF.
Trong folder ./word-files có khoảng 50 file .docx. Convert tất cả sang PDF, giữ tên gốc, lưu vào folder ./pdf-output.
Nếu file đã exist trong output, skip. Show progress.
Hoặc convert ảnh:
Folder ./photos có ~500 ảnh JPG kích thước to (3-5MB mỗi cái). Resize xuống max 1200px chiều rộng, save sang folder ./photos-resized với chất lượng 85%. Tên file giữ nguyên + suffix "_r".
3. Scrape web data
Tình huống: bạn cần list top 50 bài viết trên 1 blog đối thủ kèm tiêu đề + ngày đăng.
Tôi cần scrape blog [url].
Lấy 50 bài viết mới nhất, gồm:
- Tiêu đề
- Ngày đăng
- URL bài
- Tác giả nếu có
- Excerpt 1-2 câu
Lưu ra ./output/competitor-blog.csv.
Lưu ý: chậm rãi, mỗi request cách 1-2 giây. Không hammer server. Nếu site có robots.txt cấm, dừng và báo tôi.
Claude sẽ viết script Python + BeautifulSoup, chạy, generate CSV. Bạn không cần biết Python.
Scrape data có giới hạn pháp lý và đạo đức. Quy tắc: chỉ scrape thông tin public, không bypass paywall hoặc login, respect robots.txt, rate limit chậm. Đừng scrape data có thể bị coi là cạnh tranh không lành mạnh.
4. Micro-tool nội bộ
Tình huống: bạn cần 1 form web đơn giản cho nhân viên nhập đơn hàng, lưu xuống Google Sheet.
Tạo cho tôi 1 web form đơn giản, file HTML đơn:
- 4 trường: Tên khách, Số ĐT, Sản phẩm, Số lượng
- Submit ghi vào Google Sheet (tôi sẽ cho bạn URL Apps Script endpoint sau)
- Style đơn giản, mobile-friendly
- Validation: 4 trường đều bắt buộc, số ĐT chỉ số
Lưu file ./tools/order-form.html. Tôi sẽ deploy lên Netlify miễn phí.
Bạn vừa có 1 internal tool. Không cần dev. Chạy trên Netlify, dùng nhiều tháng không tốn xu nào.
5. Đọc database / Excel trả lời câu hỏi business
Tình huống: bạn có file Excel doanh thu 50,000 dòng. Hỏi câu phức tạp mà bằng Excel formula khó.
Đọc file ./data/sales-2025.xlsx (sheet "Orders").
Trả lời câu hỏi:
1. Top 20 khách hàng theo total revenue 2025. Show: tên, total, số đơn, AOV.
2. Trong 20 khách top, có ai 3 tháng gần đây giảm doanh thu > 30% so với 3 tháng trước? Highlight.
3. Khách hàng nào AOV cao nhất nhưng tần suất đặt thấp (1-2 lần/năm)? List 10 người. Đây có thể là “sleeping giants” nên tái kích hoạt.
Output: 3 bảng riêng, save ra ./output/customer-analysis.xlsx. Mỗi bảng 1 sheet.
Claude viết Python (pandas + openpyxl), chạy, save file. Bạn mở Excel xem kết quả.
Cách diễn đạt task để Claude hiểu
Vài quy tắc rút từ kinh nghiệm dùng Claude Code với founder không code:
1. Nói rõ folder input và output. “Folder ./input có file X, tạo folder ./output ghi vào”. Đừng nói “dọn file giúp tôi”, Claude không biết file đâu.
2. Nói rõ điều kiện stop. “Sau 100 file thì dừng, hỏi tôi continue không”. Tránh task chạy 4 tiếng mới biết sai.
3. Yêu cầu show plan trước khi chạy. “Trước khi sửa file, list cho tôi các thay đổi sẽ làm, đợi tôi confirm”. Đây là an toàn nhất.
4. Backup trước task destructive. “Trước khi rename hàng loạt, copy folder gốc sang folder backup”.
5. Yêu cầu progress report. “Mỗi 20 file xong, in 1 dòng progress”. Bạn biết Claude còn sống.
Workflow điển hình 1 buổi
Một buổi sáng tôi quan sát 1 founder dùng Claude Code:
- 9:00 mở Claude Code trong folder workspace
- 9:05 task 1: extract data từ 80 PDF hóa đơn → CSV (Claude chạy 30 phút background)
- 9:10 task 2 (parallel): scrape 5 đối thủ về giá sản phẩm → bảng so sánh
- 9:30 task 1 xong → mở CSV, sanity check 5 dòng đầu OK
- 9:40 task 2 xong → bảng so sánh giá, có 3 đối thủ giảm 10-15%
- 9:45 task 3: chạy phân tích Excel doanh thu Q4, tìm SKU yếu
- 10:30 xong cả 3 task. Founder đi pha cà phê. AI làm việc của 1 ngày dev.
Đây không phải magic. Đây là dùng đúng tool cho đúng task.
Khi nào KHÔNG dùng Claude Code
- Task quan trọng có rủi ro tài chính/pháp lý: payment, hợp đồng, data khách hàng nhạy cảm. Vẫn nên có dev xem code Claude viết.
- Task cần chạy production 24/7: Claude Code là dev tool, không phải production server. Cho prototype OK, production cần dev.
- Task có quy mô lớn (> 1 triệu record): nên dùng database thật + dev viết.
- Task có business logic phức tạp đa bước: cần dev nhìn lại flow.
Quy tắc: Claude Code thay được cho 50-70% công việc tự động hóa đơn giản. 30-50% còn lại vẫn cần dev đọc và refine. Đừng deploy code Claude viết vào production mà không có dev review.
Trước khi sang bài 8
Checklist tự đánh giá:
- Bạn đã cài Claude Code và chạy được lệnh
claudetrong terminal. - Bạn đã có folder sandbox
~/claude-workspace. - Bạn đã thử 1 task nhỏ: rename, convert, hoặc extract data từ file.
- Bạn đã ghi nhớ quy tắc: backup + show plan + progress report.
Bài 8 tới Cowork mode, phần quan trọng nhất series. Skills, Plugins, và Scheduled tasks giúp bạn dừng “chat từng câu” và bắt đầu “có agent chạy thay”.
AI cowork tip
Tạo file ~/claude-workspace/CLAUDE.md ghi rõ: (1) tôi là ai, làm gì, (2) folder structure tôi dùng, (3) công cụ tôi đã cài (Python, Node, pnpm…), (4) quy tắc bắt buộc (luôn show plan, luôn backup, luôn ask confirm). Claude Code đọc CLAUDE.md mỗi lần mở, bạn không cần lặp lại context cho mỗi task.
Đọc tiếp
Bài 1, Vì sao founder nên xem Claude là cộng tác viên, không phải một công cụ
Khác biệt giữa dùng AI như công cụ tra cứu và dùng như cộng tác viên là khác biệt giữa tiết kiệm 30 phút và tiết kiệm 30 giờ. Bài đầu series giải thích vì sao mindset quyết định kết quả, kèm cách chọn model Claude phù hợp.
Đọc bàiBài 2, Setup Claude workspace: Projects, system prompt và knowledge base
Project là 'phòng làm việc' của Claude. System prompt dạy Claude biết bạn là ai. Knowledge base là tài liệu Claude luôn nhớ. 3 thứ này tạo nên khác biệt giữa cộng tác viên và chatbot. Bài này có template setup + ví dụ filled.
Đọc bàiBài 3, Writing partner: viết blog, email, sales script với Claude mà không bị 'AI giọng'
Workflow viết 4 bước: bạn nói ý → Claude draft → bạn refine → Claude polish. Có cách giữ voice không bị nhạt, cách dùng Artifacts để iterate, và 6 use case thường gặp với prompt mẫu.
Đọc bài